ดร.แกง

ขยัน…คือ…คำตอบ

สะเต็มศึกษา STEM Ed

26865141174_a5142866d0_z

คำว่า “สะเต็ม” หรือ “STEM” เป็นคำย่อจากภาษาอังกฤษของ 4 สาขาวิชา ได้แก่

  • วิทยาศาสตร์ (Science)
  • เทคโนโลยี (Technology) 
  • วิศวกรรมศาสตร์ (Engineering)
  • และคณิตศาสตร์ (Mathematics) 

ทั้งนี้บริติช เคานซิล ร่วมมือกับ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ภายใต้โครงการทุน Newton Fund จัดการอบรมทูตสะเต็มแห่งชาติระหว่างวันที่ 25 กุมภาพันธ์ – 1 มีนาคม 2559 ที่โรงแรมแอมบาสเดอร์ กรุงเทพ ผู้เข้าร่วมอบรมทั้งหมด 200 คนผ่านกระบวนการคัดเลือกอย่างเข้มข้น และจะทำหน้าที่เป็น “ทูตสะเต็ม” (STEM Ambassador) เพื่อถ่ายทอดความรู้ ให้คำแนะนำ แลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน สร้างแรงบันดาลใจให้แก่นักเรียน และจัดกิจกรรมสะเต็มในห้องเรียนหรือนอกเวลาเรียนเพื่อให้ครูและนักเรียนได้เห็นประโยชน์ของการนำความรู้ในวิชาวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี ไปใช้ในบริบทของชีวิตจริงและการประกอบอาชีพ

13508824_10100569908502815_8108464092118976562_n

12804633_10100503750349285_8064208533647667584_n

ในช่วงปีที่ผ่านมาผมในฐานะ STEM Ambassador ได้จัดกิจกรรมสะเต็มศึกษาในโรงเรียนประถมศึกษาและมัธยมศึกษาหลายแห่ง งานวิทยากรบรรยายด้าน STEM Education สรุปได้ดังนี้

  • วิทยากรการเสวนาแลกเปลี่ยนประสบการณ์การจัดกิจกรรมทูตสะเต็ม ให้กับคณาจารย์จากเครือข่ายมหาวิทยาลัยของ สสวท., 18 กันยายน 2559
  • STEM Ambassador Talk, โรงเรียนสายน้ำทิพย์ กรุงเทพมหานคร, 6 กันยายน 2559
  • STEM Ambassador Talk, British council, UK Pavilion, มหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, 21 สิงหาคม 2559
  • Thailand STEM Education festival, โรงเรียนพระปฐมวิทยาลัย 2559
  • STEM Ambassador Talk, โรงเรียนจุฬาภรณ์ราชวิทยาลัย ปทุมธานี 2559
  • STEM Ambassador Talk, โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ 2559
  • อบรมเชิงปฏิบัติการครู ตามหลักสูตรสะเต็มศึกษา, โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ 2559
  • คณะบรรณาธิการหนังสือคู่มือปฏิบัติงานทูตสะเต็ม 2559

Invited Speaker for STEM Education

2016     Thailand STEM University Network Conference, Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology (IPST) (>100 persons)

2016     STEM Ambassador Talk & Activity, Sai Namthip School, Bangkok Thailand (>300 persons)

2016     STEM Ambassador Talk & Activity, National Science and Technology Fair 2016, British council, Bangkok Thailand (>500 persons)

2016     Thailand STEM Education festival, Phra Pathom Wittayalai School, Nakorn Pathom, Thailand (>1000 persons)

2016     STEM Ambassador Talk & Activity, Phra Tamnak Suan Kularb, Bangkok, Thailand (>100 persons)

2016     Curriculum design workshop for STEM teachers, Phra Tamnak Suan Kularb, Bangkok, Thailand (>15 persons)

ผลงานภาพวิทยาศาสตร์เพื่อการเรียนรู้

Douglas Wilkin, Ph.D. และ Jean Brainard, Ph.D.  ได้นำภาพจากงานวิจัยเซลล์ต้นกำเนิดจากน้ำคร่ำไปใช้ในการอธิบายเนื้อหาในหัวข้อ Microscopy of microfilaments (actin filaments) ในบทเรียน The Cytoplasm and Cytoskeleton ในเว็บไซต์ส่งเสริมการเรียนรู้ขององค์กรที่ไม่หวังผลกำไร CK-12 Foundation link

e7_amnion_cells

เกี่ยวกับ CK-12 Foundation : leading open educational resources (OER) non-profit organization dedicated to increasing access to high-quality K-12 STEM education materials. CK-12 offers free high-quality, standards-aligned, open content in the STEM subjects through an integrated set of tools for learning including digital textbooks, concept-based learning resources, simulations, interactive practice and more. All content is created and curated by teachers, for teachers and students.

ภาพไขสันหลังของเอ็มบริโอไก่ที่แสดงให้เห็นถึงความซับซ้อนของโครงสร้างเซลล์ประสาทมากมายหลายกลุ่ม ได้ถูกเผยแพร่ในเว็บไซต์ pinterest (17 Best images about Fluorescent Microscopy on Pinterest)

Microscopy of chicken cells using nano-crystals of a fluorescent dye. Cell nuclei exhibit blue fluorescence while neurofilaments exhibit green. (credit: Weerapong Prasongchean, Wikimedia Commons)

link

948d898e722f7e2d295b8444f0fd7085

และภาพเดียวกันนี้ นักวิชาการจากมหาวิทยาลัย Rice สหรัฐอเมริกา OpenStax Physics with Courseware ได้นำมาเป็นตัวอย่างประกอบตำราออนไลน์ Applications of Atomic Excitations and De-Excitations ในหัวข้อเรื่อง Fluorescence and Phosphorescence link

เกี่ยวกับ OpenStax: Dr. Richard Baraniuk founded OpenStax (then Connexions) in 1999 at Rice University to provide authors and learners with an open space where they can share and freely adapt educational materials such as courses, books, and reports.

Supported by Rice University, the Laura and John Arnold Foundation, Bill & Melinda Gates Foundation, the William and Flora Hewlett Foundation, the Calvin K. Kazanjian Economics Foundation, the Maxfield Foundation, the Bill and Stephanie Sick Fund, and the Michelson 20 MM Foundation.

การผลิตเกลือจากดิน

การผลิตเกลือจากดิน ภูมิปัญญาท้องถิ่นอีสาน ชาวบ้านที่ทุ่งกุลาร้องไห้จะนำดินที่มีเกลือปนอยู่มาสกัดเอาเกลือเพื่อนำไปบริโภค ซึ่งมีขั้นตอนคร่าวๆ ดังนี้ 1. นำดินมาตากแดดแล้วใช้น้ำมาชะล้างและสกัด ได้เป็นสารละลายน้ำเกลือ แล้วตั้งตากแดดทั้งไว้เพื่อให้น้ำบางส่วนระเหยเพื่อเพิ่มความเข้มข้นของเกลือ 2. ใช้ลูกครั่งวัดความเข้มข้นของสารละลายน้ำเกลือ ถ้าความเข้มข้นของเกลือพอเหมาะ ครั่งจะลอย จากนั้นนำสารละลายเกลือที่ได้ในขั้นนี้ไปต้มโดยใช้เตาดินที่ชาวบ้านปั้นเอง

เผยแพร่ในเว็บไซต์โครงการระบบสื่อสาระออนไลน์เพื่อการเรียนรู้ทางไกลเฉลิมพระเกียรติฯ link

129_8f5622b8d_1.jpg

13781830_10100590815969085_181287945742953462_n

13770484_10100590910324995_6748707319554632580_n

ภาพกิจกรรมในงาน Thailand STEM Education festival, โรงเรียนพระปฐมวิทยาลัย 2559

“มหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ 2559”
18-28 ส.ค. 2559 อิมแพค เมืองทองธานี

National Science and Technology Fair 2016
18 – 28 August 2016
IMPACT Muang Thong Thani

14079919_10100613393867795_1290382045263927430_n

ผมได้รับโอกาสให้ขึ้นเวทีพูดในบทบาท STEM ambassador ให้กับเวทีของ British Council ซึ่งเป็นตัวแทนของสหราชอาณาจักร พบกันได้ที่ UK pavilion, Exhibition hall 2, IMPACT Arena

14040181_10100614001335425_2202663356743289143_n

stem-ed-%e0%b8%aa%e0%b8%b2%e0%b8%a2%e0%b8%99%e0%b9%89%e0%b8%b3%e0%b8%97%e0%b8%b4%e0%b8%9e%e0%b8%a2%e0%b9%8c

ภาพจากงาน STEM Ambassador Talk, โรงเรียนสายน้ำทิพย์ กรุงเทพมหานคร, 6 กันยายน 2559

ขอขอบคุณ นายสุเทพ เจริญสันดร ผู้อานวยการโรงเรียนสายนาทิพย์ ที่จัดกิจกรรมในครั้งนี้

สะเต็มศึกษา คือ แนวทางการจัดการศึกษาที่บูรณาการความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ วิศวกรรม เทคโนโลยี และคณิตศาสตร์ โดยเน้นการนำความรู้ไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตจริง 

สสวท. ระบุว่า การจัดการเรียนรู้ตามแนวทางสะเต็มมีลักษณะ  5  ประการได้แก่

(1) เป็นการสอนที่เน้นการบูรณาการ

(2) ช่วยนักเรียนสร้างความเชื่อมโยงระหว่างเนื้อหาวิชาทั้ง 4 กับชีวิตประจำวันและการทำอาชีพ 

(3) เน้นการพัฒนาทักษะในศตวรรษที่ 21 

(4) ท้าทายความคิดของนักเรียน  และ

(5) เปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดงความคิดเห็น และความเข้าใจที่สอดคล้องกับเนื้อหาทั้ง 4 วิชา 

อ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://www.stemedthailand.org/

13731970_1125748027495558_3615937490473391948_o

ทูตสะเต็ม
เภสัชกร ดร.วีระพงษ์ ประสงค์จีน
อาจารย์ ภาควิชาชีวเคมีและจุลชีววิทยา, คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ความเชี่ยวชาญ: stem cells, regeneration, neuroscience, pharmaceutical science

(ภาพจากบริติส เคานซิล)

13450222_10100569889066765_496886009054297061_n.jpg

27197703190_9f66dfd091_o

ภาพจากงาน STEM Ambassador จุฬาภรณ์ราชวิทยาลัย ปทุมธานี ภาพกิจกรรมทั้งหมด

โครงการทูตสะเต็มร่วมจัดกิจกรรมจุดประกายเส้นทางสู่อาชีพให้กับนักเรียน วันศุกร์ที่ 3 มิถุนายน 2559 เวลา 13.00 – 15.30 น. ณ โรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย ปทุมธานี

โรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย ปทุมธานี จัดนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จานวน 144 คน เข้าร่วมกิจกรรม โดยมีทูตสะเต็มทั้งหมด 8 ท่าน ดำเนินกิจกรรม โดยกิจกรรมจะจัดเป็นลักษณะ TED-talk ในรูปแบบการเวียนฐาน โดยมีทั้งหมด 8 ฐาน ฐานละ 15-20 นาที ซึ่งทูตสะเต็มจัดเตรียมอุปกรณ์ในการทำกิจกรรมมาด้วยตนเอง

13524455_10100569908707405_6444987466336817781_n

13450814_10100569907904015_878827490881497075_n

10365943_935587553144936_6166516463711701234_n

กิจกรรม STEM Ambassador พระตำหนักสวนกุหลาบ โดยความร่วมมือกับศูนย์สะเต็มศึกษากรุงเทพมหานคร ร.ร.สามเสนวิทยาลัย  ภาพกิจกรรมทั้งหมด

14390907_10100639286438875_77399621606571916_n

เป็นวิทยากรการเสวนาแลกเปลี่ยนประสบการณ์การจัดกิจกรรมทูตสะเต็ม ให้กับคณาจารย์จากเครือข่ายมหาวิทยาลัยของ สสวท. (STEM Uni-NET) 26 แห่ง ทั่วประเทศ

โดยศูนย์สะเต็มศึกษาแห่งชาติ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ได้กาหนดจัดการประชุมสรุปงานเครือข่ายมหาวิทยาลัยสะเต็มศึกษาและการเสวนาเรื่อง “แนวทางขับเคลื่อนสะเต็มศึกษาโดยใช้ระบบทูตสะเต็ม”  ระหว่างวันที่ ๑๗ – ๑๘ กันยายน ๒๕๕๙ ณ โรงแรมแอมบาสซาเดอร์ กรุงเทพฯ โดยผมเข้าร่วมในการเสวนาเรื่อง “แนวทางขับเคลื่อนสะเต็มศึกษาโดยใช้ระบบทูตสะเต็ม” ในวันที่ ๑๘ กันยายน ๒๕๕๙

14317404_10100638303004685_3587546612000964764_n

นอกจากนี้ยังได้รับเกียรติจาก ร.ร.พระตำหนักสวนกุหลาบ ร่วมกิจกรรมการอบรมเชิงปฏิบัติการ “การออกแบบและเขียนแผนกิจกรรมการเรียนรู้สะเต็มศึกษา โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ” สำหรับครูผู้สอน วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี

13813667_10100597955087235_7360732653462793591_n

13680643_1068755403161483_7450565240939392350_n-113686792_1068753459828344_124459472678482346_n

Advertisements